Qanotli ma始buda haykali bo始lakchalari.
U VII-VIII asrlarga tegishli bo’lib, Buxorodan 40 km. g始arbda Qizilqum sahrosida Varaxsha shahri xarobalaridan topilgan. VI-VIII asrlarda bu yerda Buxoro vohasi hukmdorlari istiqomat qilgan. Bu yerda 1938–1953 yillarda O始zbekiston Fanlar akademiyasi olimlari qazish ishlari olib borganlar. Qazish chog始ida hukmdorlarning muhtasham saroyi topilgan. Varaxsha haykallari orasida odam va hayvondan iborat afsonaviy maxluqlar tasvirlari qiziqish uyg始otadi. Odam-qush qadimgi san始atda keng tarqalgan timsollardan biri: yunonlarda u sirena va gargiya, so始nggi O始rta Osiyo san始atida — xumo. Odam-qushning boshi qisman, asosan soch gajaklari to始la saqlangan. Gavdasining yuqori qismi yupqa, libos bilan to始silgan. Haykalning qush qismi yirik bo始rtma patlar bilan qoplangan, bir yelkasini uzun qanot yopib turibdi.
Hozirda ushbu topilma O’zR FA O’zbekiston tarixi davlat muzeyi fondida saqlanadi.
